به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، حجتالاسلام والمسلمین رحمتی، مشاور سابق رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در لبنان، مسئول سابق فرهنگی شبکه المنار و نویسنده کتاب زیباتر از آنچه بود با موضوع جنگ ۳۳ روزه، شامگاه چهارشنبه ۱۵ مهرماه در مراسم بزرگداشت سالگرد حماسه طوفان الاقصی و یاد و خاطره مجاهدان شهید فی طریق القدس، سید حسن نصرالله و سید هاشم صفیالدین با عنوان تجلی نور در طوفان مقاومت که در حسینیه هنر مشهد و با حضور جمعی از فعالان فرهنگی و بینالمللی برگزار شد، به بیان خاطرات و تجربیات خود از سالهای حضور در لبنان پرداخت.
وی با اشاره به آغاز حضور خود در لبنان، اظهار داشت: در سال ۱۳۸۷ شرایط پذیرش دانشجوی دکترا در دانشگاههای ایران مانند امروز نبود و ظرفیت پذیرش بسیار محدود بود؛ بهگونهای که برخی دانشگاهها تنها یک یا دو نفر را از میان دانشجویان مقاطع قبلی خود پذیرش میکردند. به همین دلیل برای ادامه تحصیل درخواست خود را در لبنان مطرح کردم و در نهایت پذیرفته شدم.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی افزود: ۱۳ فروردین سال ۱۳۸۷ وارد لبنان شدم و در دانشگاه سنت یوسف به تحصیل پرداختم. در همان روزهای نخست حضورم در لبنان، خدمت مرحوم علامه جعفر مرتضی رسیدم و با راهنمایی ایشان محل مناسبی برای سکونت در نزدیکی منزلشان پیدا کردم.
وی با اشاره به نخستین مشاهدات خود از آثار جنگ ۳۳ روزه، گفت: در مسیر رفتوآمد به دانشگاه، ساختمانهای مخروبه زیادی را مشاهده میکردم که در مقابل برخی از آنها تابلوهای کوچکی نصب شده بود. روی این تابلوها نام سید حسن نصرالله و عبارتی با مضمون زیباتر از آنچه بود نوشته شده بود.
مشاور سابق رایزن فرهنگی ایران در لبنان ادامه داد: در ابتدا برای من سؤال بود که این عبارت چه معنایی دارد و چرا مقابل ساختمانهای مخروبه نصب شده است. وقتی موضوع را پیگیری کردم، توضیح دادند که این عبارت به وعده سید حسن نصرالله در روزهای جنگ ۳۳ روزه مربوط میشود.
وی بیان کرد: رژیم صهیونیستی در جریان جنگ ۳۳ روزه بسیاری از ساختمانهای مسکونی را چندین بار بمباران کرده بود. ساختمانهای مسکونی لبنان نیز با ساختمانهای ایران تفاوت دارند و بسیاری از آنها هفت، هشت، ۹ یا ۱۰ طبقه هستند و در هر طبقه چند واحد مسکونی قرار دارد.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی افزود: بمباران ساختمانها نیز به یک مرحله محدود نمیشد؛ گاهی چند طبقه از بالای ساختمان در یک حمله تخریب میشد و پس از مدتی، همان ساختمان دوباره هدف قرار میگرفت تا در نهایت بهطور کامل تخریب شود.
وی تصریح کرد: در جریان جنگ ۳۳ روزه، رژیم صهیونیستی ۲۶۴ برج مسکونی را در مناطق مختلف لبنان تخریب کرد که در مجموع حدود ۶ هزار واحد مسکونی را شامل میشد.
این پژوهشگر حوزه مقاومت با اشاره به عبارت نوشتهشده مقابل ساختمانهای تخریبشده، اظهار داشت: بعدها متوجه شدم سید حسن نصرالله در روزهای ابتدایی جنگ، در مقابل این تخریبها به مردم وعده داده بود که خانههای آنان را دوباره خواهند ساخت و حتی زیباتر از آنچه پیش از جنگ بوده، تحویل خواهند داد.
وی افزود: این وعده در شرایطی مطرح شد که رژیم صهیونیستی با شدت بسیار زیادی مناطق مسکونی را بمباران میکرد و بسیاری از مردم خانه و زندگی خود را از دست داده بودند.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی ادامه داد: پس از پایان جنگ، این وعده به یک برنامه عملی گسترده برای بازسازی تبدیل شد و گروههای مهندسی وارد میدان شدند تا حدود ۶ هزار واحد مسکونی تخریبشده را بازسازی کنند.
وی با اشاره به مشکلات موجود در مسیر تأمین مصالح ساختمانی، گفت: لبنان در آن زمان ظرفیت و امکانات لازم برای تأمین حجم بالای مصالح مورد نیاز چنین پروژهای را نداشت و مسئولان بازسازی برای تهیه مواد و تجهیزات ساختمانی با مشکلات زیادی روبهرو بودند.
مشاور سابق رایزن فرهنگی ایران در لبنان افزود: حتی در مقطعی برای تأمین مصالح با مصر قراردادهایی بسته شد، اما مشکلاتی در این مسیر ایجاد شد و در نهایت مصالح مورد نیاز از کشورهای مختلف تهیه شد تا پروژه بازسازی متوقف نشود.
بازسازی ۶ هزار واحد در یک سال و نیم
وی با اشاره به سرعت اجرای پروژه بازسازی، گفت: حدود ۶ هزار واحد مسکونی در مدت یک سال و نیم بازسازی شد؛ این مدت زمان با توجه به حجم تخریبها و شرایط لبنان بسیار قابل توجه بود.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی بیان کرد: این بازسازی صرفاً به ساخت مجدد ساختمانها محدود نبود، بلکه تلاش شد ساختمانها با نقشههای جدید، مصالح مناسب و بر اساس اصول فنی و شهرسازی ساخته شوند.
وی افزود: در بازسازی تلاش شد متراژ هیچ واحدی کمتر از متراژ قبلی نباشد و همان میزان مساحت در اختیار صاحبان خانه قرار گیرد. در عین حال، در برخی مناطق ساختمانها جابهجا شدند تا امکان توسعه و اصلاح معابر فراهم شود.
این پژوهشگر ادامه داد: کوچهها و معابر نیز در فرآیند بازسازی اصلاح و مهندسی شدند و در مواردی که ساختمانها جابهجا میشدند، برای مالکان بابت خسارتهای واردشده نیز مبالغی پرداخت شد.
وی خاطرنشان کرد: بخشی از منابع مالی بازسازی نیز از طریق کمکها و حمایتهایی تأمین شد که پس از جنگ برای مردم آسیبدیده لبنان اختصاص یافته بود.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی با اشاره به کتاب خود درباره جنگ ۳۳ روزه، گفت: برای تدوین کتاب زیباتر از آنچه بود، با ۱۸ نفر از مهندسان و سرپرستان گروههای مختلفی که در بازسازی ۶ هزار واحد مسکونی نقش داشتند، گفتوگو کردم.
وی افزود: برخی از این گفتوگوها چند ساعت طول کشید و یک مصاحبه نیز حدود ۶ ساعت ادامه داشت. تلاش کردم روایت بازسازی را از زبان کسانی ثبت کنم که در میدان حضور داشتند و مستقیماً در اجرای پروژه نقش داشتند.
وی تصریح کرد: در این کار، گفتوگوهای اصلی من با مجریان لبنانی پروژه و مهندسانی بود که مسئولیت مستقیم بازسازی را بر عهده داشتند و هدف این بود که روند واقعی این پروژه از زبان دستاندرکاران آن ثبت شود.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی ادامه داد: تصاویر ساختمانها پیش و پس از بازسازی را نیز در اختیار داشتم و در کتاب تلاش کردم تفاوت وضعیت ساختمانهای تخریبشده و بناهای بازسازیشده را نشان دهم.
وی با اشاره به دقت بهکاررفته در پروژه بازسازی، گفت: حتی در انتخاب تجهیزات ساختمانی حساسیت زیادی وجود داشت و برخی تجهیزات از کشورهای مختلف تهیه میشد. برای نمونه، کیفیت برخی شیرآلات و تجهیزات ساختمانی با دقت مورد بررسی قرار میگرفت تا مصالح و تجهیزات مورد استفاده از استاندارد مناسبی برخوردار باشد.
این پژوهشگر حوزه مقاومت افزود: این میزان دقت نشان میداد هدف فقط ساخت دوباره خانهها نبود، بلکه قرار بود وعده زیباتر از آنچه بود به معنای واقعی محقق شود.

فعالیتهای فرهنگی حزبالله در کنار مقاومت نظامی
وی با تأکید بر اینکه فعالیت حزبالله تنها به عرصه نظامی محدود نبود، اظهار داشت: حزبالله در حوزه فرهنگی نیز فعالیت گستردهای داشت و بخش مهمی از این فعالیتها زیر نظر سید حسن نصرالله دنبال میشد.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی گفت: مرکز مهم فعالیتهای فرهنگی حزبالله در ضاحیه جنوبی، مسجد قائم بود. این مسجد در طول سالها چند بار در اثر بمباران بهطور کامل تخریب و مجدداً بازسازی شده است.
وی افزود: بخش قابل توجهی از فعالیتهای فرهنگی حزبالله در طبقه چهارم مسجد قائم انجام میشد و مجموعهای آموزشی در آنجا فعالیت داشت که به تربیت نیروهای فرهنگی و قرآنی میپرداخت.
مشاور سابق رایزن فرهنگی ایران در لبنان ادامه داد: زمانی که من به لبنان رفتم، حزبالله در حال تربیت مدرس قرآن و مربی تفسیر قرآن بود تا این افراد پس از آموزش به مناطق مختلف لبنان اعزام شوند و در مساجد، حسینیهها و منازل به آموزش قرآن و معارف اسلامی بپردازند.
وی بیان کرد: حدود سه تا چهار سال در این دورههای آموزشی همکاری داشتم. کلاسها در مناطق مختلف برگزار میشد و جلسات بانوان و آقایان نیز به صورت جداگانه برگزار میشد.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی با اشاره به جدیت دورههای آموزشی حزبالله گفت: این کلاسها کاملاً جدی و منظم برگزار میشد و هر ترم حدود ۱۲ تا ۱۴ جلسه داشت. برای دورهها آزمون میانترم و پایانترم برگزار میشد و دانشجویان موظف بودند تحقیقات و مطالعات مشخصی ارائه کنند.
وی افزود: تحقیقات باید تازه و غیرتکراری میبود و مطالب ارائهشده بررسی میشد. در آن زمان اینترنت در لبنان وضعیت مناسبی نداشت و هوش مصنوعی نیز مانند امروز وجود نداشت؛ بنابراین تلاش میشد تحقیقات به صورت واقعی و مبتنی بر مطالعه انجام شود.
این استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: در میان شرکتکنندگان در این دورهها افرادی از کشورهای مختلف نیز حضور داشتند؛ حتی افرادی از آلمان و آمریکا که به لبنان مهاجرت کرده و به حزبالله پیوسته بودند، در این کلاسها شرکت میکردند.
وی ادامه داد: حزبالله از نظر فرهنگی در مناطق مختلف جنوب لبنان نیز حضور داشت و برنامههای آموزشی و فرهنگی خود را در مناطق مختلف دنبال میکرد.
حجتالاسلام رحمتی تأکید کرد: بنابراین اگر حزبالله را فقط یک مجموعه نظامی بدانیم، بخش مهمی از واقعیت این جریان را نادیده گرفتهایم؛ زیرا در کنار فعالیت نظامی، یک شبکه فرهنگی و تربیتی نیز شکل گرفته بود که برای آموزش قرآن، معارف دینی و تربیت نیروهای فرهنگی فعالیت میکرد.
وی با اشاره به استمرار این فعالیتها، گفت: فعالیت فرهنگی حزبالله همچنان ادامه دارد و فشارهای سیاسی و محدودیتهای موجود نتوانسته است این جریان را از فعالیتهای فرهنگی خود بازدارد.
مشاور سابق رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در لبنان، با اشاره به روند شکلگیری و تحولات حزبالله لبنان، اظهار داشت: حزبالله از زمان شکلگیری خود تا امروز مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته و در طول این سالها با تهدیدها، فشارهای سیاسی و نظامی و جنگهای مختلف مواجه بوده است.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی افزود: هسته اولیه حزبالله در دهه ۱۳۶۰ شکل گرفت و در ادامه ساختار رسمی این جنبش در لبنان سازماندهی شد. شهید سید عباس موسوی نیز از نخستین دبیرکلهای حزبالله بود که در بهمن سال ۱۳۷۰ به همراه همسر و فرزندش در حمله رژیم صهیونیستی به شهادت رسید.
وی ادامه داد: پس از شهید سید عباس موسوی، سید حسن نصرالله به عنوان دبیرکل حزبالله انتخاب شد و سالها این مسئولیت را بر عهده داشت و در نهایت در جریان حمله رژیم صهیونیستی به شهادت رسید.
این پژوهشگر حوزه مقاومت خاطرنشان کرد: پس از شهادت سید حسن نصرالله، سید هاشم صفیالدین نیز مدت کوتاهی بعد به شهادت رسید و پس از آن شیخ نعیم قاسم به عنوان دبیرکل حزبالله انتخاب شد.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی با اشاره به شناخت نزدیک خود از شیخ نعیم قاسم، گفت: در سالهای حضورم در لبنان، ارتباط نزدیک و گفتوگوهای متعددی با شیخ نعیم قاسم داشتم و مصاحبههای زیادی نیز با وی انجام دادم.
وی افزود: شیخ نعیم قاسم از نظر اخلاقی شخصیتی بسیار لطیف بود و ارتباط خوبی با نیروهای مختلف داشت؛ البته به نظر من شخصیت سید حسن نصرالله از ویژگیهای کمنظیری برخوردار بود.
وی ادامه داد: سید حسن نصرالله برای من شخصیتی استثنایی و کمنظیر بود و ویژگیهای مدیریتی، اخلاقی و معنوی او را نمیتوان به سادگی با دیگران مقایسه کرد.
این پژوهشگر حوزه مقاومت با اشاره به نگاه سید حسن نصرالله به مسئولیت خود، اظهار داشت: یکی از ویژگیهای مهم سید حسن نصرالله این بود که هیچگاه برای خود جایگاه مستقلی در برابر جریان مقاومت قائل نبود و همواره خود را شاگرد و دستآموز امام و رهبر شهید معرفی میکرد.
وی افزود: سید حسن نصرالله بارها تأکید میکرد که هرچه دارد از مکتب امام و رهبر شهید است و مسئولیتی را که بر عهده او گذاشته شده، یک تکلیف میدانست.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی ادامه داد: نگاه او این بود که امروز مسئولیت به عهده من گذاشته شده است و باید هرچه در توان دارم برای انجام این مسئولیت به کار بگیرم. این نگاه در رفتار و مدیریت او نیز دیده میشد.
جنگ ۳۳ روزه؛ شکست محاسبات رژیم صهیونیستی
وی در ادامه با اشاره به جنگ ۳۳ روزه، تصریح کرد: یکی از نمونههای روشن اشتباه محاسباتی رژیم صهیونیستی درباره حزبالله، جنگ ۳۳ روزه بود.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی گفت: صهیونیستها تصور میکردند میتوانند در مدت کوتاهی حزبالله را شکست دهند، اما مقاومت حزبالله و مدیریت سید حسن نصرالله معادلات را تغییر داد.
وی افزود: پس از جنگ، در داخل رژیم صهیونیستی کمیته وینوگراد تشکیل شد تا عملکرد مسئولان سیاسی و نظامی این رژیم در جنگ ۳۳ روزه را بررسی کند.
این پژوهشگر حوزه مقاومت ادامه داد: در این کمیته عملکرد مسئولان رژیم صهیونیستی مورد بررسی قرار گرفت و مسئولیت ناکامیهای جنگ نیز به صورت جدی مورد توجه قرار گرفت.
وی خاطرنشان کرد: من جزئیات این موضوع، نام افراد و اسناد مربوط به آن را در کتاب زیباتر از آنچه بود مورد بررسی قرار دادهام و تلاش کردم ابعاد شکست محاسبات رژیم صهیونیستی در جنگ ۳۳ روزه را به صورت مستند ثبت کنم.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی با اشاره به یکی از مهمترین حوادث جنگ ۳۳ روزه، اظهار داشت: روز سوم جنگ، سید حسن نصرالله در حالی که به صورت زنده برای مردم سخنرانی میکرد، فرمانی نظامی صادر کرد که نیروهای حزبالله ناوچه رژیم صهیونیستی را در نزدیکی آبهای بیروت هدف قرار دهند.
وی افزود: این فرمان در حالی صادر شد که سخنرانی سید حسن نصرالله به صورت زنده پخش میشد و نیروهای حزبالله نیز فرمان را اجرا کردند و ناوچه رژیم صهیونیستی هدف قرار گرفت.
این پژوهشگر حوزه مقاومت تصریح کرد: این اتفاق از جهات مختلف اهمیت داشت؛ زیرا فرمانده مقاومت در حال سخنرانی مستقیم برای مردم بود و در همان لحظه فرمان نظامی صادر کرد و نیروهایش نیز عملیات را اجرا کردند.
وی ادامه داد: من بعدها در جریان تدوین برنامهای درباره حزبالله در صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، آرشیو حزبالله را در اختیار داشتم و این تصاویر و گزارشها را مجدداً بررسی کردم.
مقاومت فرهنگی؛ بخش کمتر دیدهشده فعالیت حزبالله
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی با تأکید بر اینکه فعالیت حزبالله تنها در میدان نظامی خلاصه نمیشد، اظهار داشت: بخش مهمی از توان حزبالله در حوزه فرهنگی و تربیتی قرار داشت و این موضوع کمتر از فعالیتهای نظامی این جریان دیده شده است.
وی افزود: در مسجد قائم در ضاحیه جنوبی، فعالیتهای فرهنگی و آموزشی گستردهای انجام میشد و نیروهای قرآنی و فرهنگی برای حضور در مناطق مختلف لبنان تربیت میشدند.
وی ادامه داد: این نیروها پس از آموزش به مساجد، حسینیهها و منازل اعزام میشدند تا آموزش قرآن و معارف اسلامی را دنبال کنند.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی گفت: در دورههایی که در این مجموعه حضور داشتم، مشاهده کردم که آموزشها با جدیت دنبال میشد و از شرکتکنندگان خواسته میشد علاوه بر حضور در کلاس، مطالعه و تحقیق داشته باشند.
وی افزود: این دورهها تنها به برگزاری چند جلسه سخنرانی محدود نبود، بلکه برنامه آموزشی، آزمون و تحقیق داشت و افراد پس از طی دوره باید توانایی خود را در زمینه آموزش و انتقال معارف نشان میدادند.
این استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود به خاطرهای از یکی از نیروهای حزبالله اشاره کرد و گفت: در یکی از سفرهایی که برای ماه مبارک رمضان به ایران آمده بودم، در حرم مطهر رضوی و برنامههای قرآنی و سخنرانیهای فارسی و عربی حضور داشتم. در همان سفر خواب عجیبی دیدم.
وی افزود: در این خواب یکی از نیروهای حزبالله را دیدم که بعدها دانشجوی من شد. این فرد از جانبازان جنگ بود، اما در آن زمان هنوز او را ندیده بودم.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی ادامه داد: در خواب دیدم که یک آرپیجی به بدن این فرد اصابت کرده و او به شدت مجروح شده است. در همان لحظه، فضای اطراف او را مملو از فرشتگان دیدم و احساس میکردم به دلیل شدت حضور آنان نمیتوانم خودم را به او برسانم.
وی بیان کرد: بعدها این خواب را در جلسهای که تعدادی از مسئولان عالیرتبه حزبالله حضور داشتند، برای آنان تعریف کردم. این خاطره تأثیر زیادی بر حاضران گذاشت و بسیاری از آنها تحت تأثیر قرار گرفتند.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی در ادامه با اشاره به مقایسه شرایط امروز با محاسبات رژیم صهیونیستی درباره حزبالله، گفت: دشمن در مقاطع مختلف تلاش کرده است با محاسبات خود، توان مقاومت را ارزیابی و اعلام کند که مقاومت در آستانه پایان قرار دارد؛ اما تجربه حزبالله نشان داده است که این محاسبات بارها با واقعیت میدان فاصله داشته است.
وی افزود: در جنگ ۳۳ روزه نیز چنین محاسباتی وجود داشت، اما نتیجه جنگ نشان داد که مقاومت توان ایستادگی و تغییر معادلات را دارد.
این پژوهشگر حوزه مقاومت تأکید کرد: آنچه در تجربه حزبالله اهمیت دارد، تنها توان نظامی نیست، بلکه ترکیبی از تربیت نیرو، فعالیت فرهنگی، سازماندهی اجتماعی، مدیریت میدان و پیوند اعتقادی نیروهاست.
وی ادامه داد: در طول سالهایی که در لبنان حضور داشتم، از نزدیک مشاهده کردم که حزبالله برای فعالیتهای فرهنگی و تربیتی نیز همانند عرصه نظامی برنامهریزی کرده است.
الگوی مقاومت؛ پیوند میدان نظامی و تربیتی
حجتالاسلام ولمسلمین رحمتی اظهار داشت: تجربه حزبالله نشان میدهد که اگر یک جریان مقاومت بخواهد در برابر دشمن پایدار بماند، باید علاوه بر توان نظامی، به تربیت فکری و فرهنگی نیروهای خود نیز توجه کند.
وی افزود: تربیت نیروهای قرآنی، آموزش معارف اسلامی، فعالیت در مساجد و حسینیهها، حضور اجتماعی و توجه به مردم آسیبدیده در جنگ، بخشهایی از فعالیتهایی بود که در کنار مقاومت نظامی دنبال میشد.
وی تصریح کرد: بازسازی ۶ هزار واحد مسکونی در مدت یک سال و نیم نیز تنها یک پروژه عمرانی نبود، بلکه نشان داد مقاومت میتواند در کنار میدان نبرد، مسئولیت اجتماعی خود را در قبال مردم نیز دنبال کند.
نویسنده کتاب زیباتر از آنچه بود خاطرنشان کرد: عنوان این کتاب از همان عبارتی گرفته شد که در مقابل ساختمانهای تخریبشده مشاهده کردم؛ عبارتی که به وعده سید حسن نصرالله برای ساختن خانههای مردم، زیباتر از گذشته اشاره داشت.
وی گفت: این وعده بعدها به یک پروژه واقعی تبدیل شد و حدود ۶ هزار واحد مسکونی در مدت یک سال و نیم بازسازی شد؛ موضوعی که برای من یکی از مهمترین جلوههای پیوند میان مقاومت، مردم و مسئولیت اجتماعی بود.
حجتالاسلام والمسلمین رحمتی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای جبهه مقاومت، اظهار داشت: سید حسن نصرالله و دیگر شهدای مقاومت تلاش کردند در کنار ایستادگی در برابر دشمن، امید و عزت را در میان مردم زنده نگه دارند.
وی در پایان با گرامیداشت یاد و خاطره سید حسن نصرالله، سید هاشم صفیالدین و دیگر شهدای اسلام، انقلاب اسلامی و جبهه مقاومت، برای علو درجات این شهدا دعا کرد و ابراز امیدواری کرد: حرکتهای فرهنگی و تربیتی در جبهه مقاومت روزبهروز تقویت شود.
انتهای پیام/











نظر شما