حجت‌الاسلام والمسلمین افضلی، مدیر حوزه علمیه استان کرمان در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در کرمان، به مناسبت هشتادودومین سالگرد رحلت آیت‌الله میرزا محمدرضا احمدی کرمانی معروف به مجتهد کرمانی، به تبیین ابعاد زیست‌نامه علمی، فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی و نقش سیاسی وی در تاریخ کرمان و ایران پرداخت.
مدیر حوزه علمیه استان کرمان با اشاره به شناسنامه علمی و خاستگاه خانوادگی وی، اظهار داشت: آیت‌الله میرزا محمدرضا مجتهد کرمانی در سال ۱۲۴۳ در کرمان و در خانواده‌ای اهل علم و فضل متولد شد؛ پدر وی از علمای قدیم کرمان به نام آیت‌الله حاج ابوجعفر احمدی کرمانی و پدربزرگ وی آیت‌الله حاج آقا احمد احمدی کرمانی بودند و علمای بزرگی از جمله مرحوم آیت‌الله شیخ محمدحسن صاحب‌جواهر برای جد پدری وی حکم اجتهاد صادر کردند.
وی به دوران تحصیل و استادان این عالم کرمانی اشاره کرد و بیان کرد: میرزا محمدرضا در آغاز، علوم دینی را نزد پدر خود فراگرفت و سپس از سن ۱۸ تا ۲۵ سالگی در حوزه علمیه اصفهان حضور یافت و از محضر استادانی نظیر آیت‌الله سید محمدباقر درچه‌ای و آیت‌الله ملامحمدحسین فشارکی استفاده کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین افضلی افزود: وی پس از اصفهان رهسپار حوزه علمیه نجف اشرف شد و در درس آخوند خراسانی و سید محمدکاظم طباطبایی یزدی (صاحب عروه) شرکت کرد و از مرحوم آخوند خراسانی اجازه اجتهاد و روایت دریافت کرد؛ آخوند خراسانی در متن این اجازه عناوینی چون «عالم، عامل»، «فخر المحققین» و «ذخر الفقهاء والاصولیین» را برای وی به کار برد.
وی درباره بازگشت وی به زادگاه خود، عنوان کرد: میرزا محمدرضا پس از اخذ اجازات علمی به سیره علمای سلف به کرمان بازگشت و امامت مسجد جامع و هدایت علمی و دینی مردم را به عهده گرفت؛ وی ضمن ارتباط مستمر با علمای حاضر در کرمان از جمله آقا حسین فقیه کرمانی و ارتباط با بزرگان قم، مدیریت فرهنگی و دینی مساجد و حوزه‌ها را عهده‌دار شد و حوزه علمیه کرمان را با محوریت مدرسه معصومیه تجدید و راه‌اندازی کرد و همچنین مدیریت موقوفات و کنترل مخارج حوزه‌های علمیه و مسائل فرهنگی شهر را به دست گرفت.
مدیر حوزه علمیه استان کرمان به اسناد موجود از دوران حیات وی اشاره کرد و گفت: گزارش‌ها، تصاویر متعددی از اقامه نماز جماعت باشکوه وی در مسجد جامع با حضور بزرگان و علما، اسناد سخنرانی‌ها و نمونه درخواست‌های مصرف موقوفات و اجازات شرعی وی در دست است.
وی پیرامون مبارزات اجتماعی و تقابل با جریان‌های انحرافی، تصریح کرد: وی با حکام وابسته به جریان‌های انحرافی به ویژه فرقه شیخیه برخوردی قاطع داشت و ضمن پذیرش رهبری جریان متشرعه (بالاسریه) در کرمان، فعالیت جریان شیخیه را کمرنگ ساخت؛ وی همچنین از اقشار زحمت‌کش، کارگران و قالیبافان کرمان حمایت کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین افضلی به اقدامات میدانی وی در کرمان پرداخت و خاطرنشان کرد: میرزا محمدرضا مدرسه ابراهیمیه را از فرقه شیخیه بازپس گرفت و مسجد مجاور این مدرسه (مسجد امام جعفر صادق علیه‌السلام فعلی) را در اختیار پسرعموی خود شیخ محمدصادق قرار داد؛ در جریان این درگیری‌ها برخی منابع کشته‌شدن تا ۴۰ نفر را نقل کرده‌اند و وی با اخلالگران، اراذل و اوباش و سوءاستفاده‌کنندگان قاطعانه برخورد کرد.
وی درباره هوشیاری وی در دفع فتنه‌ها، اضافه کرد: در مقطعی افرادی برای تخریب وجهه وی، به نام میرزا محمدرضا به محله یهودیان وارد شدند، شیشه‌های مشروبات آنان را شکستند و به منازل تعرض کردند و شعار «حکم، حکمِ آیت‌الله است» سر دادند، اما وی در برابر این توطئه ایستاد و فتنه را مهار کرد.
مدیر حوزه علمیه استان کرمان به ایستادگی وی در برابر استبداد قاجار اشاره کرد و ادامه داد: در پی گستاخی ظفرالسلطنه، حاکم تازه‌منصوب‌شده قاجار در کرمان نسبت به علما، میرزا محمدرضا این جمله را بیان کرد: «عبث نه من را از شاه بترسانید، نه از حاکم؛ بنده از این قجرروها نمی‌ترسم.»
وی به ماجرای دستگیری و تلاش برای تنبیه بدنی وی اشاره کرد و گفت: عدم تبعیت وی از اوامر و تهدیدات ظفرالسلطنه سبب شد مأموران حکومتی وی را بازداشت و به ارگ دولتی منتقل کنند تا وی را به چوب فلک ببندند؛ در جریان این واقعه یک صاحب‌منصب نظامی وابسته به خاندانی علمایی خود را بر پای میرزا محمدرضا انداخت و مانع از اجرای کامل حکم شد و صرفاً جسارت بستن پای وی به چوب فلک یا بیرون آوردن کفش رخ داد.
حجت‌الاسلام والمسلمین افضلی این رخداد را نقطه عطف تاریخ مشروطه خواند و یادآور شد: مخابره خبر هتک حرمت این عالم کرمانی به تهران، خروش علمای پایتخت از جمله آیت‌الله بهبهانی، سید محمد طباطبایی و شیخ فضل‌الله نوری را در پی داشت و منجر به تحصن در حرم حضرت عبدالعظیم (ع) و آغاز «مهاجرت صغری» شد؛ متحصنان دلجویی از میرزا محمدرضا و لغو حکم تبعید وی به بم و جلال‌آباد رفسنجان را به عنوان یکی از شروط اصلی خود مطرح کردند.
وی با اشاره به مخالفت صریح وی با سیاست‌های ضد دینی دوره پهلوی بیان کرد: در جریان اجرای طرح کشف حجاب، زمانی که از وی درخواست تأیید رسمی کردند، دست‌های خود را بالا برد و گفت: «این چند مثقال خونی که در رگ‌های من هست ارزشی ندارد که به خاطر آن دین و دنیا و آخرت خود را بفروشم؛ بیایید این چند مثقال خون را از من بگیرید، اما چنین درخواستی را مطرح نکنید.»
مدیر حوزه علمیه استان کرمان در پایان به نحوه ارتحال و تشییع پیکر وی اشاره کرد و افزود: بر اساس برخی نقل‌ها، درگذشت وی در پی یک عمل جراحی ناموفق و به صورتی مشکوک رخ داد و برخی قدما آن را شهادت دانسته‌اند؛ سرانجام در نقل‌هایی در تاریخ ۱۱ یا ۱۶ مهرماه ۱۳۲۴ هجری شمسی، آیت‌الله میرزا محمدرضا مجتهد کرمانی پس از حدود ۴۰ سال خدمت به جامعه و در سن ۷۲ سالگی درگذشت و پس از تشییعی با حضور نزدیک به ۳۰ هزار نفر در کرمان، در مقبره‌ای در جوار مسجد صاحب‌الزمان (عج) به خاک سپرده شد.
انتهای پیام/
نظر شما