یکشنبه ۱ آذر ۱۴۰۵ - ۱۳:۰۳
ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی نیازمند شبکه‌سازی کتابخانه‌ها و گسترش نذر و وقف کتاب است

حوزه/ نماینده ولی‌فقیه در استان هرمزگان با تأکید بر ضرورت نهادینه‌سازی فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی در جامعه، خواستار فرهنگ‌سازی برای گسترش نذر و وقف کتاب، ایجاد شبکه ارتباطی میان کتابخانه‌های مراکز علمی و فرهنگی، توسعه کتابخانه‌های سیار و تقویت زیرساخت‌های مطالعاتی در استان شد و حوزه‌های علمیه خواهران را از ظرفیت‌های مهم در ترویج این فرهنگ دانست.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از هرمزگان، حجت الاسلام و المسلین عبادی‌زاده، در اختتامیه هفته کتاب و کتابخوانی که در مدیریت حوزه علمیه خواهران هرمزگان برگزار شد، با قدردانی از تلاش‌ها و اقدامات حوزه‌ علمیه خواهران استان در توسعه فعالیت‌های فرهنگی و کتاب‌محور، اظهار کرد: امروز شاهد برکات و عنایات الهی در مسیر رشد، گسترش و توسعه فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی هستیم؛ با این حال، هنوز تا رسیدن به جایگاه مطلوب فاصله زیادی داریم و امیدواریم روزی کتاب به‌عنوان یک ضرورت و فرهنگ عمومی در جامعه نهادینه شود.

وی با اشاره به چالش‌های موجود در حوزه کتاب و کتاب‌خوانی افزود: ما همچنان در بخش زیرساخت‌ها، امکانات کتابخانه‌ای و سرانه کتاب با مشکلات و کمبودهایی مواجه هستیم و لازم است برای ارتقای این شاخص‌ها برنامه‌ریزی جدی‌تری صورت گیرد. حوزه‌های علمیه نیز به‌عنوان یکی از بازوهای مهم ترویج فرهنگ مطالعه، مسئولیت دارند در این زمینه نقش‌آفرینی کنند.

ترویج نذر و وقف کتاب؛ ضرورتی برای گسترش فرهنگ مطالعه

نماینده ولی‌فقیه در استان هرمزگان با تأکید بر ضرورت فرهنگ‌سازی در زمینه نذر و وقف کتاب، خطاب به مدیران، مسئولان و فعالان مدارس علمیه خواهران در شهرستان‌های استان گفت: یکی از موضوعاتی که باید به‌صورت جدی در مدارس علمیه خواهران دنبال شود، ترویج فرهنگ نذر کتاب و وقف کتاب است.

حجت الاسلام و المسلین عبادی زاده افزود: باید مردم را تشویق کنیم که کتاب را نیز در شمار نذرهای خود قرار دهند و آن را به متن زندگی روزمره وارد کنند. حتی می‌توان فرهنگ نذر کتاب‌خوانی را نیز ترویج کرد؛ به این معنا که افراد برای مطالعه روزانه خود نذر و تعهد مشخصی داشته باشند.

وی در تبیین آثار این اقدام، به خاطره‌ای از دیدار اخیر خود با آیت‌الله مروی، از اعضای شورای عالی حوزه‌های علمیه و استادان برجسته حوزه علمیه قم، اشاره کرد و گفت: در دیداری که خدمت ایشان بودیم، متوجه شدم برای انجام کاری عجله دارند. وقتی علت را جویا شدم، گفتند برای خودم نذر واجبی قرار داده‌ام که هر روز سه ساعت مطالعه کنم و اکنون زمان ادای این نذر فرا رسیده است.

نماینده ولی‌فقیه در استان هرمزگان ادامه داد: چنین اقدامی نشان می‌دهد که نذر مطالعه می‌تواند به ایجاد نظم و انضباط فردی کمک کند؛ زیرا انسان با نذر، خود را به انجام یک تعهد ملزم می‌کند. بنابراین، ترویج این فرهنگ می‌تواند در تقویت عادت مطالعه و تبدیل کتاب‌خوانی به بخشی ثابت از برنامه روزانه افراد مؤثر باشد.

وی با تأکید بر مسئولیت حوزه‌های علمیه خواهران در این زمینه خاطرنشان کرد: حوزه‌های علمیه رسالت بزرگی در ارزش‌گذاری برای کتاب، فرهنگ‌سازی و تثبیت جایگاه مطالعه در جامعه بر عهده دارند و باید از ظرفیت طلاب و مدارس علمیه برای گسترش این فرهنگ استفاده کنند.

ضرورت شبکه‌سازی میان کتابخانه‌های مراکز علمی و فرهنگی

امام جمعه بندرعباس، شبکه‌سازی و ایجاد ارتباط مؤثر میان کتابخانه‌های استان را از راهکارهای مهم ارتقای ظرفیت مطالعاتی دانست و تصریح کرد: در کنار کتابخانه‌های عمومی، کتابخانه‌های متعددی در دانشگاه‌ها، مدارس آموزش‌وپرورش، حوزه‌های علمیه و مساجد وجود دارد که اگر میان آن‌ها یک شبکه ارتباطی منسجم شکل بگیرد، می‌توان از ظرفیت‌های یکدیگر به شکل مطلوب‌تری استفاده کرد.

وی افزود: این مجموعه‌ها می‌توانند در زمینه تأمین و تبادل منابع، معرفی کتاب، ترویج فرهنگ مطالعه و رفع کمبودهای یکدیگر همکاری داشته باشند. برای مثال، ممکن است یک کتابخانه از یک عنوان کتاب چند نسخه در اختیار داشته باشد، در حالی که کتابخانه دیگری به همان منبع نیازمند باشد. با ایجاد ارتباط و تعامل میان کتابخانه‌ها، امکان تبادل منابع و استفاده مشترک از ظرفیت‌های موجود فراهم می‌شود.

حجت الاسلام و المسلین عبادی‌زاده با استقبال از پیشنهاد همکاری و انعقاد تفاهم‌نامه میان حوزه علمیه خواهران و آموزش‌وپرورش اظهار کرد: پیشنهاد برادر عزیزمان، آقای دکتر ضیایی، برای امضای تفاهم‌نامه با حوزه علمیه خواهران، پیشنهاد خوبی است و می‌تواند زمینه حضور و نقش‌آفرینی بیشتر بانوان طلبه در مدارس آموزش‌وپرورش و برنامه‌های مرتبط با کتاب و کتاب‌خوانی را فراهم کند.

معرفی کتاب در نماز جمعه؛ اقدامی ساده با اثری ماندگار

وی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت تریبون نماز جمعه برای معرفی کتاب تأکید کرد و گفت: در مقطعی برنامه معرفی کتاب در نماز جمعه آغاز شد، اما ادامه پیدا نکرد. لازم است این برنامه دوباره در دستور کار قرار گیرد و هر هفته دست‌کم یک کتاب به نمازگزاران معرفی شود.

نماینده ولی فقیه در هرمزگان با اشاره به اجرای این برنامه در شهرستان پارسیان، اظهار کرد: طبق گزارشی که ارائه شد، این اقدام با تلاش آقای اسماعیلی‌نیا در پارسیان در حال انجام است و شایسته است در سایر شهرستان‌ها نیز مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: معرفی یک کتاب حتی در مدت سه تا پنج دقیقه نیز می‌تواند در آشنایی مردم با آثار مفید، افزایش علاقه به مطالعه و تقویت ارزش و جایگاه کتاب در جامعه مؤثر باشد. گاهی یک معرفی کوتاه و هدفمند می‌تواند زمینه توجه افراد به کتابی را فراهم کند که پیش از آن از وجودش اطلاع نداشته‌اند.

هوش مصنوعی جایگزین کتاب نیست؛ کتاب زیربنای تولید دانش است

حجت الاسلام و المسلین عبادی‌زاده در ادامه با اشاره به گسترش فناوری‌های نوین و ابزارهای هوش مصنوعی، تأکید کرد: برخی تصور می‌کنند با ظهور هوش مصنوعی و توسعه ابزارهای اینترنتی، دیگر نیازی به کتاب‌های مکتوب و منابع نوشتاری وجود ندارد؛ در حالی که این تصور درست نیست و اساس و زیربنای فعالیت این فناوری‌ها نیز بر محتوای علمی و اطلاعات تولیدشده استوار است.

وی توضیح داد: کتاب، منبع اولیه تولید دانش و محتوا است. همین منابع می‌توانند به قالب الکترونیکی تبدیل شوند و در اختیار شبکه‌های اطلاعاتی و فضای مجازی قرار گیرند تا ابزارهای هوش مصنوعی نیز از آن‌ها استفاده کنند و ارزش افزوده علمی ایجاد شود. بنابراین، بدون وجود کتاب و محتوای معتبر، نمی‌توان انتظار داشت چنین ابزارهایی از پشتوانه علمی لازم برخوردار باشند.

حجت الاسلام و المسلین زاده با تأکید بر ضرورت توجه هم‌زمان به منابع مکتوب و الکترونیکی اظهار کرد: در کنار توسعه کتاب‌های چاپی، باید در زمینه کتاب‌های الکترونیکی نیز فعالیت بیشتری انجام دهیم و ارتباط خود را با شبکه‌های بزرگ کتابخانه‌ای کشور گسترش دهیم.

اتصال کتابخانه‌های استان به ظرفیت کتابخانه‌های بزرگ کشور

نماینده ولی‌فقیه در هرمزگان با اشاره به ظرفیت ارزشمند کتابخانه‌های بزرگ کشور بیان کرد: کتابخانه مجلس شورای اسلامی، کتابخانه ملی، کتابخانه‌های دانشگاه‌های بزرگ و همچنین کتابخانه‌های معتبر حوزه علمیه قم، از جمله کتابخانه‌های مرحوم آیت‌الله نجفی مرعشی، آیت‌الله گلپایگانی و کتابخانه مدرسه فیضیه، منابع علمی و پژوهشی ارزشمندی در اختیار دارند که می‌توان از ظرفیت آن‌ها بهره‌مند شد.

وی افزود: برای استفاده از این امکانات، ابتدا باید زیرساخت‌های سخت‌افزاری و فنی مورد نیاز در استان فراهم شود تا امکان اتصال و ارتباط مؤثر با این مجموعه‌ها به وجود آید. چنین ارتباطی می‌تواند بخشی از کمبود منابع مطالعاتی استان را از طریق دسترسی به کتاب‌های الکترونیکی و منابع دیجیتال جبران کند. توسعه ارتباط با کتابخانه‌های بزرگ کشور، علاوه بر تأمین منابع مورد نیاز مراکز علمی و آموزشی استان، می‌تواند زمینه استفاده گسترده‌تر پژوهشگران، استادان، طلاب و دانشجویان از آثار علمی و تخصصی را فراهم سازد.

توسعه کتابخانه‌های سیار برای دسترسی عادلانه به کتاب

وی در ادامه، پیشنهاد راه‌اندازی کتابخانه‌های سیار را از اقدامات مؤثر برای گسترش دسترسی عمومی به کتاب دانست و با اشاره به تجربه فعالیت کتابخانه‌های سیار در مجموعه‌هایی همچون سازمان بهزیستی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان گفت: می‌توان با الگوبرداری از این تجربه‌ها، بخشی از منابع موجود استان را در قالب کتابخانه‌های سیار در اختیار مناطق کم‌برخوردار قرار داد.

نماینده ولی فقیه در هرمزگان افزود: برای تحقق این هدف، می‌توان اتوبوس یا وسیله نقلیه مناسبی را به کتابخانه سیار تبدیل کرد تا در روزهای مشخص به مدارس، به‌ویژه مدارس مناطق دورافتاده و محروم که از نظر منابع کتابخانه‌ای با کمبود مواجه‌اند، مراجعه کند.

وی خاطرنشان کرد: حضور کتابخانه سیار در مدارس می‌تواند علاوه بر تأمین موقت منابع مطالعاتی، انگیزه دانش‌آموزان را برای کتاب‌خوانی افزایش دهد و با طراحی مشوق‌های مناسب، زمینه مشارکت بیشتر آنان در فعالیت‌های مطالعاتی را فراهم کند.

حجت الاسلام و المسلین عبادی زاده ادامه داد: حتی اگر در هر شهرستان یک کتابخانه سیار راه‌اندازی شود، همین ظرفیت می‌تواند در مناطق مختلف شهرستان گردش داشته باشد و علاوه بر مدارس، در مساجد، محله‌ها و میان اقشار مختلف مردم نیز مورد استفاده قرار گیرد.

کتاب، پایه تمدن و زیربنای تحقق تمدن نوین اسلامی

حجت الاسلام و المسلین عبادی‌زاده، با اشاره به جایگاه کتاب در اندیشه امام شهید، اظهار کرد: در نگاه امام شهید، کتاب پایه تمدن است و اگر بخواهیم در مسیر شکل‌گیری و توسعه تمدن نوین اسلامی گام برداریم، ناگزیر باید مسئله کتاب را جدی بگیریم.

وی افزود: وقتی کتاب پایه تمدن معرفی می‌شود، تقویت این پایه نیز ضرورت پیدا می‌کند. توسعه کتابخانه‌ها لزوماً به معنای ساخت کتابخانه‌های بزرگ و پرهزینه نیست؛ بلکه می‌توان با ایجاد و تقویت کتابخانه‌های کوچک در روستاها، محله‌ها، مساجد، مدارس و مراکز آموزشی، دسترسی مردم به منابع مطالعاتی را افزایش داد.

وی تأکید کرد: گسترش همین کتابخانه‌های کوچک و محلی می‌تواند بخشی از خلأهای موجود در استان از نظر کمبود کتاب و امکانات مطالعاتی را جبران کند. در کنار آن نیز باید مشوق‌های لازم برای مشارکت مردم در نذر و وقف کتاب ایجاد شود تا منابع کتابخانه‌های دانشگاهی، مدارس آموزش‌وپرورش، حوزه‌های علمیه و سایر مراکز علمی تقویت شوند.

قدردانی از اقدامات فرهنگی و کتاب‌محور در استان

نماینده ولی‌فقیه در هرمزگان در ادامه، از اقدامات انجام‌شده در حوزه کتاب و کتاب‌خوانی قدردانی کرد و با اشاره به فعالیت‌های مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان، اظهار امیدواری کرد که این اقدامات زمینه‌ساز رشد و تحول بیشتر در حوزه کتابخانه‌ها و فرهنگ مطالعه باشد.

وی همچنین از تلاش‌های مدیرکل آموزش‌وپرورش استان در توجه به موضوع کتاب، کتاب‌خوانی و توسعه کتابخانه‌های دانش‌آموزی تقدیر کرد و گفت: امیدواریم با برنامه‌ریزی و چشم‌اندازی که در این مجموعه ترسیم می‌شود، سرانه کتاب در آموزش‌وپرورش استان افزایش یابد و گام‌های مؤثری برای ارتقای سرانه کتاب دانش‌آموزی برداشته شود.

حجت الاسلام و المسلین عبادی‌زاده با اشاره به جایگاه حوزه‌های علمیه خواهران در فعالیت‌های کتاب‌محور، از تلاش‌های این مجموعه قدردانی کرد و با یادآوری خدمات مرحوم آیت‌الله نعیم‌آبادی اظهار داشت: ایشان حق بزرگی بر گردن مدرسه علمیه الزهرا(سلام‌الله‌علیها) دارند و از بنیان‌گذاران این مدرسه بودند که در زمینه جمع‌آوری و گردآوری کتاب نیز تلاش‌های ارزشمندی انجام دادند.

وی افزود: امروز وضعیت منابع کتابخانه مدرسه علمیه الزهرا(سلام‌الله‌علیها) و فعالیت‌های کتاب‌خوانی در این مجموعه مطلوب است و موفقیت‌ها و افتخاراتی که این کتابخانه در سطح کشور به دست آورده، حاصل همین تلاش‌ها و توجه به اهمیت کتاب و مطالعه است.

وی مدیران مدارس علمیه خواهران در شهرستان‌های استان را به توجه جدی‌تر به توسعه کتابخانه‌ها و افزایش منابع مطالعاتی دعوت کرد و گفت: کتاب‌های بلااستفاده‌ای که در بسیاری از منازل وجود دارند، می‌توانند با فرهنگ‌سازی و تشویق مردم، به کتابخانه‌های مدارس علمیه اهدا شوند و در اختیار علاقه‌مندان قرار گیرند.

نماینده ولی‌فقیه در استان هرمزگان ابراز امیدواری کرد با استمرار این حرکت‌ها، تقویت زیرساخت‌ها، گسترش نذر و وقف کتاب و مشارکت دستگاه‌های فرهنگی و آموزشی، در آینده شاهد افزایش سرانه کتاب و کتابخانه و تحولی مؤثر در فرهنگ مطالعه استان باشیم.

وی در پایان برای تمامی فعالان و تلاشگران عرصه کتاب و کتاب‌خوانی آرزوی موفقیت کرد.

انتهای پیام

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha